Δ-ΠΕ-Π Η Λύση είναι στο πρόβλημα

Ομιλία - συζήτηση ΓΟΝ.ΙΣ. στα πλαίσια της 2ης Παιδιαδρομής
3 Σεπτεμβρίου 2011 Μαίρη Γεωργιάδου * | Το Σάββατο 3 Σεπτεμβρίου παρουσιάσαμε στην αίθουσα διαλέξεων μια έρευνα με θέμα ‘ Τι γνωρίζουν οι ενήλικες για την ανατροφή των παιδιών τους ‘ . Η έρευνα αυτή διενεργήθηκε το 2000 στις Η.Π.Α. από μκο που έχουν ως σκοπό το παιδί και την ανατροφή του με σκοπό να λειτουργήσει ως εργαλείο για τη βελτίωση των ενηλίκων ως γονείς και ως ζευγάρια.** Η προσέλευση στην αίθουσα ήταν μεγάλη και όσοι παραβρέθηκαν είχαν την ευκαιρία να ακούσουν και να συμμετέχουν στη συζήτηση που ακολούθησε μετά γύρω από την έρευνα τα αποτελέσματα της και τα συμπεράσματα στα οποία καταλήγουν οι ειδικοί. Ο πρόεδρος του ΓΟΝ.ΙΣ. παρουσίασε τους σκοπούς και τις δράσεις του ΓΟΝ.ΙΣ. Είχαμε την τιμή και τη χαρά να μας στηρίξουν εθελοντικά ο παιδοψυχίατρος κύριος Ζώρζος και ο νευρολόγος κύριος Λαδάκης ο οποίος συντόνισε και τη συζήτηση που ακολούθησε. * Μαίρη Γεωργιάδου, εκπαιδευτικός – μεταφράστρια DipTransIoL Η ομιλία έχει ως εξής. "Η οικογένεια είναι πανάρχαιος θεσμός και ανέκαθεν ο κυριότερος ρόλος της ήταν και είναι η ανατροφή των παιδιών. Παρά τα 5,000 χρόνια εμπειρίας και συμβουλών για τους γονείς, ελάχιστα τελικά γίνονται κτήμα μας όπως θα σας δείξουμε και στη συνέχεια. Πολλοί από εμάς νοιώθουμε αρκετά σίγουροι ότι ανατρέφουμε σωστά το παιδί μας. Τα ξέρουμε όλα… Τελικά όμως τα ξέρουμε όλα; Ας προχωρήσουμε τώρα σε μια σύντομη ιστορική αναδρομή των ρόλων στην οικογένεια. Πριν από τη δεκαετία του 1960 και του 1970 ο πατέρας είχε την υποχρέωση να εργάζεται όλη μέρα και να γυρίζει στο σπίτι το βράδυ. Τα περισσότερα παιδιά ήταν τυχερά αν ο πατέρας τους διάβαζε κάποιο παραμύθι ή ιστορία πριν κοιμηθούν. Οι εποχές άλλαξαν ,οι ανάγκες άλλαξαν, οι ρόλοι άλλαξαν. Από τότε μέχρι σήμερα τόσο ο πατέρας όσο και η μητέρα έχουν κάνει τεράστια άλματα αναλαμβάνοντας τη φροντίδα και τη συντήρηση της δικής τους οικογένειας. Μαζί όμως με το κίνημα των γυναικών και τη σταδιακή εξίσωση της γυναίκας με τον άντρα ,προέκυψαν απρόβλεπτες προκλήσεις σχετικά με την οικογένεια. Τώρα που η συντριπτική πλειοψηφία των μητέρων εργάζεται ο πατέρας αναλαμβάνει και εκείνος το τάισμα, το άλλαγμα και τη βόλτα του παιδιού με το καρότσι. Έχουμε όμως ακόμα δρόμο μπροστά μας. Η μητέρα συχνά έχει ακόμα τις αμφιβολίες της ως προς το ‘ μοίρασμα της φροντίδας ‘ και αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι βασίζεται στις δικές της εμπειρίες και μνήμες. Ενώ οι προσδοκίες της κοινωνίας για την ‘ καλή ‘ μητέρα και τον ‘ καλό ‘ πατέρα εξελίσσονται συνεχώς. Η ευθύνη σήμερα για την ανατροφή του παιδιού εκτείνεται πέρα από την οικογένεια και στην ίδια την κοινωνία : Ο γείτονας προσέχει τα παιδιά του γείτονα, η εταιρεία δημιουργεί πρόγραμμα πολιτικής της για τους γονείς π.χ. γονική άδεια, τα άτομα τρίτης ηλικίας ψηφίζουν για βουλευτές άτομα που υποστηρίζουν τη χρηματοδότηση για τη δημιουργία προγραμμάτων για τη φροντίδα του παιδιού. Είναι φανερό ότι όλοι ως πολίτες επηρεάζουμε τη ζωή των παιδιών μας. Παρά τις ραγδαίες αλλαγές, συχνά στην πράξη παραβλέπεται το γεγονός πως είναι ακριβώς να προσπαθούν τα ζευγάρια να αναθρέψουν τα παιδιά τους μαζί ως ομάδα. Με δεδομένη τη διαφορετικότητα του φύλου, της προσωπικότητας ,της ιδιοσυγκρασίας και τις εμπειρίες της παιδικής ηλικίας του κάθε ατόμου, προκύπτει συχνά στην καθημερινότητα του ζευγαριού το εξής ερώτημα : Πως ανατρέφεις τα παιδιά σου καλά και ταυτόχρονα να διατηρείς το γάμο σου ισχυρό και ευτυχισμένο; Οι πραγματικά όμως δύσκολες ερωτήσεις για την ανατροφή του παιδιού αρχίζουν ακόμα και πριν την έλευση του πρώτου παιδιού, όπως : v Είμαστε σε θέση να γίνουμε καλοί γονείς, να εργαζόμαστε ή να έχουμε και καριέρα και ταυτόχρονα να έχουμε ένα ευτυχισμένο γάμο ; v Θα νοιώθουμε και οι δύο ενθουσιασμένοι με το γεγονός ότι η απόκτηση παιδιών αξίζει τον κόπο ; v Συμφωνούμε και οι δύο πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για να γίνουμε γονείς ; v Είμαστε εξίσου προετοιμασμένοι για να γίνουμε γονείς ; v Θα απολαμβάνουμε την ιδιότητα του γονέα στον ίδιο βαθμό και αν όχι πόση σημασία έχει αυτό ; v Είμαστε πρόθυμοι και οι δύο να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να βοηθήσουμε το γάμο μας να ευημερήσει; v Η λήψη των αποφάσεων για το γάμο και την ανατροφή του παιδιού θα γίνεται με τέτοιο τρόπο που να ικανοποιεί εξίσου και τους δύο; Όταν λοιπόν προκύπτουν τέτοια ζητήματα στην καθημερινότητα της οικογένειας, δημιουργούνται διαφωνίες. Ακόμα και οι πιο γεροί γάμοι μπορούν να διαβρωθούν όταν φτάνουμε να πάρουμε δύσκολες αποφάσεις σε σχέση με το παιδί, από το μοίρασμα των δουλειών του σπιτιού μέχρι τη διαχείριση της φροντίδας του παιδιού. Μήπως μερικές φορές νοιώθετε ότι εσείς και ο σύντροφος σας βρίσκεστε σε δύο διαφορετικούς πλανήτες σε ό,τι έχει σχέση με την ανατροφή των παιδιών σας; Μήπως νοιώθετε ενοχλημένοι που ο σύντροφος σας δε λειτουργεί με το ‘ σωστό τρόπο ‘ κατά την άποψη σας ή δεν αναλαμβάνει ίσο μερίδιο ευθύνης; Μια έρευνα – σταθμός για τα σύγχρονα δεδομένα πραγματοποιήθηκε στις Η.Π.Α. για το Εθνικό Κέντρο για Νεογέννητα, Νήπια και Οικογένειες με θέμα ‘ Τι Γνωρίζουν οι Ενήλικες για την Ανάπτυξη του Παιδιού ‘ . Η έρευνα αυτή στηρίχτηκε σε συνεντεύξεις με 3000 αμερικανούς ενήλικες άντρες και γυναίκες όπου πάνω από το 1/3 ήταν γονείς παιδιών κάτω των έξι ετών ( Πίνακας 0, 1 και 2 ) . Η αναφορά στην έρευνα αυτή έχει αφενός σκοπό να δείξει τη διαφορετικότητα που είναι αναμενόμενη τόσο του πατέρα όσο και της μητέρας και να θέσει υγιείς προβληματισμούς για την επιτυχημένη συνεργασία των γονέων τόσο στην ανατροφή του παιδιού τους όσο και στο γάμο τους. Αφετέρου μέσα από τα τυχόν προβλήματα που ανακύπτουν ανάμεσα στο ζευγάρι αναδεικνύεται μια άλλη πρόταση προσέγγισης ,ότι η διαφορετικότητα του συντρόφου μας δεν αποτελεί την αιτία του προβλήματος, αλλά η αποδοχή της είναι η λύση για μια αρμονική ψυχοσυναισθηματική ισορροπία ανάμεσα στο ζευγάρι μέσα από την οποία οδηγούμαστε και στην ισόρροπη υγιή ανατροφή του παιδιού μας. Τα Αποτελέσματα της Έρευνας Αντίληψη και Διάθεση Ας δούμε μερικά χρήσιμα σημεία της έρευνας αυτής. Σύμφωνα με την έρευνα, οι γονείς των μικρών παιδιών και άλλοι ενήλικες που συμμετείχαν συχνά υποτιμούν την αντίληψη των παιδιών για ότι συμβαίνει γύρω τους. Οι μεγάλοι δεν είναι σίγουροι αν το παιδί αντιδρά ή αντιλαμβάνεται σημαντικά γεγονότα μέσα στην οικογένεια ή στο ευρύτερο περιβάλλον. ( Πίνακας 8 ) Ακόμα και τα μωρά μπορούν να δυσανασχετούν με γονείς που για οποιοδήποτε λόγο συναγωνίζονται για την προσοχή του, κάτι που είναι συχνό με νέους γονείς. Για παράδειγμα, ακόμα και τα πολύ μωρά μπορούν να αντιδράσουν στο δυσλειτουργικό παιχνίδι. Πρώτα παίζει η μητέρα με το μωρό και μετά ο πατέρας. Ο καθένας επισημαίνει το βαθμό ανταπόκρισης του μωρού όταν προσπαθεί να του αποσπάσει την προσοχή του. Καθώς το μωρό γελά και γουργουρίζει, ξαφνικά αρχίζει να κλαίει , αφήνοντας και τους δύο γονείς να αναρωτιούνται τι έχει συμβεί. Δεν συνειδητοποιούν ότι η εναλλαγή των γονέων στο παιχνίδι- κάτι που είναι για αυτούς μια φιλική συνεργασία για να κάνουν το παιδί να αντιδράσει- είναι πολύ για να το καταλάβει το παιδί, πόσο μάλλον να το απολαύσει. Θα πρέπει όμως να δίνουμε το χρόνο στο παιδί να αποσυνδέεται από τον ένα γονέα προτού αρχίσει να αλληλεπιδρά με τον άλλο. Θα πρέπει οι γονείς να γνωρίζουν την επιρροή τους στο παιδί τόσο σε ατομικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο ζευγαριού. Οι δυο τους μπορούν να είναι μια ισχυρή ομάδα που κατά καιρούς αναστατώνεται, όταν ο ένας προσπαθεί να πειθαρχήσει το παιδί και ο άλλος παρεμβαίνει για να τον υποστηρίξει και στο τέλος καταλήγουν να πιστεύει το παιδί ότι συνωμοτούν εναντίον του. Πολλοί από τους ενήλικες αν όχι η πλειοψηφία που συμμετείχαν στην έρευνα, είναι μπερδεμένοι όσον αφορά τη δυνατότητα των μικρών παιδιών να αναγνωρίζουν τις διαθέσεις των άλλων, συμπεριλαμβανομένων και των ίδιων. Έχουν την άποψη ότι η αντίληψη αυτή διαμορφώνεται πολύ αργότερα απ’ ότι στην πραγματικότητα. Τα μωρά μπορούν να αντιληφθούν τις διαθέσεις των άλλων από την ηλικία των τριών μηνών. Οι ανοικτές διαφωνίες ανάμεσα στους γονείς αναστατώνουν ιδιαίτερα τα παιδιά μέχρι τα τέσσερα τους. Ακόμα και μετά τα τέσσερα, οι διαφωνίες που βιώνει το παιδί, πρέπει να είναι μικρής σημασίας, και να τελειώνουν αμέσως με κάποια καλή χειρονομία όπως μια αγκαλιά παρά με ένα ξερό συγγνώμη. Στην ηλικία αυτή, τα παιδιά είναι ακόμα μικρά και θέλουν να δουν την σχέση να επουλώνεται. Πολύ σημαντική είναι και η διαπίστωση ότι οι περισσότεροι ενήλικες που συμμετείχαν στην έρευνα δεν καταλαβαίνουν ότι και τα μωρά των έξι μηνών μπορούν να περνούν κατάθλιψη. Οι περισσότεροι απάντησαν από τριάντα έξι μηνών και μετά μπορούν τα παιδιά να παρουσιάσουν κατάθλιψη. Και δεν γνώριζαν ότι τα νεογέννητα μπορούν να επηρεαστούν βαθύτατα όταν βιώνουν τη διαφωνία και τη βία ανάμεσα στους γονείς. Ακόμα και όταν το μωρό δε μπορεί να θυμηθεί την ακριβή εικόνα, το σώμα του θα αντιδράσει σε δείγματα διαφωνίας και θυμού με ένα τίναγμα του σώματος, όπως αυξημένες αναπνοές και καρδιακοί παλμοί και σφίξιμο του σώματος. ( Πίνακας 7 ) Πολλοί πιστεύουν ότι το παιχνίδι είναι ένας τρόπος επικοινωνίας των παιδιών ή διασκέδαση ή εκτόνωση των παιδιών. ( Πίνακας 6 ) Η Σημασία του Παιχνιδιού Σε σχέση με αυτό στην έρευνα η ίδια ομάδα ενηλίκων δεν έχει ξεκαθαρίσει ποιος είναι ο ρόλος του παιχνιδιού στη ζωή του παιδιού. Νομίζουν ότι το παιχνίδι για τα μικρά παιδιά είναι πιο πολύ διασκέδαση και αλλαγή ενδιαφέροντος παρά μάθηση. Η αντίληψη όμως αυτή είναι λάθος. Το παιχνίδι είναι για τα παιδιά μέρος της ημέρας για έρευνα και ανάπτυξη. Γι’ αυτό και το πιο δημοφιλές εργαλείο διδασκαλίας στην προσχολική ηλικία είναι η γωνιά της μεταμφίεσης. Εδώ τα παιδιά ασχολούνται με ρόλους, κατανόηση, σειρά, πως απαντούν τα αγόρια και πως κάνουν τα κορίτσια και ούτω καθεξής. Σύμφωνα με τους ίδιους ερωτώμενους οι κάρτες μνήμης είναι πιο πνευματικό παιχνίδι και χρήσιμο για τα μικρά παιδιά απ’ ότι το παιχνίδι ( πάλι λάθος ) . Σύμφωνα με την επιστήμη της εξέλιξης , έχει κατ’ επανάληψη αποδειχτεί ότι το παιχνίδι και ειδικότερα το παιχνίδι μάθησης λειτουργεί από τους πρώτους μήνες ζωής του μωρού ως η καλύτερη γνωστική βάση για την ανάπτυξη της γλωσσικής ικανότητας , τη λύση προβλημάτων και τις ικανότητες σκέψης . Το 50% περίπου των ερωτώμενων στην έρευνα πιστεύει ότι όσο πιο πολλά ερεθίσματα δέχονται τα τρίχρονα παιδιά και κάτω, τόσο το καλύτερο. Τα πράγματα όμως δεν είναι ακριβώς έτσι. Τα πολλά ερεθίσματα ερεθίζουν πολύ εύκολα και αποδιοργανώνουν τα νεογέννητα. Η αντίδραση του μωρού ‘ φτάνει πια ‘ , εκδηλώνεται με αποστροφή του βλέμματος, κάλυψη του προσώπου με τα χέρια, καμπούριασμα της πλάτης και σφίξιμο των μυών. Προσδοκίες Συμπεριφοράς Αυτό που προέκυψε από την έρευνα είναι ότι συχνά αναμένουμε από τα παιδιά συμπεριφορές που δεν έχουν σχέση με την ηλικία τους και το στάδιο ανάπτυξης στο οποίο βρίσκονται. ( Πίνακας 5 ) Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, συχνά οι ερωτώμενοι έχουν προσδοκίες όσον αφορά την ηθική συμπεριφορά των μικρών παιδιών, κάτι που είναι ανακόλουθο. Οι ενήλικες πιστεύουν ότι τα δεκαοχτάμηνα πατάνε τα κουμπιά στο τηλεχειριστήριο της τηλεόρασης για να εκδικηθούν τους μεγάλους, όταν σ’ αυτή την ηλικία οι πράξεις του παιδιού πηγάζουν κατά κύριο λόγο από περιέργεια. Αυτού του είδους η συμπεριφορά ανταπόδοσης είναι αναμενόμενη σε παιδιά που είναι περίπου τριών χρόνων. Ο θάνατος για τα εξάχρονα μέσης φυσιολογικής ανάπτυξης είναι κάτι σαν ύπνος, είναι αναστρέψιμος και περνά με τον καιρό. Η εξήγηση του αιτίου-αποτελέσματος είναι πιο χαρακτηριστική ως εφαρμογή σε οκτάχρονα και εννιάχρονα. Και τέλος, το ένα τρίτο των γονέων μικρών παιδιών έχουν την εντύπωση ότι το δεκαπέντε μηνών παιδί μπορεί να μοιράζεται τα παιχνίδια του με άλλα παιδιά. Ενώ είναι κατανοητό οι περισσότεροι γονείς να θέλουν να μάθουν στα παιδιά τους να μοιράζονται, το παιδί δεν είναι σε θέση από άποψη ανάπτυξης να μοιράζεται πριν γίνει τουλάχιστον δυόμιση ετών. Και με την πειθαρχία τι γίνεται; ( Πίνακας 4 ) Το παιδί μπορεί να συμπεριφέρεται ανάλογα με την ηλικία του. Τα αποτελέσματα της έρευνας όμως δεν αφήνουν κανένα περιθώριο αμφισβήτησης ότι οι προσδοκίες των περισσότερων γονέων όσον αφορά την πειθαρχία είναι εκ διαμέτρου αντίθετες με ότι προτείνει η έρευνα για τις ψυχοσυναισθηματικές ανάγκες και ικανότητες των περισσότερων παιδιών. Ενώ από τη μια οι περισσότεροι γονείς θεωρούν τη σωματική τιμωρία μέρος μιας συνολικής μεθόδου πειθαρχίας, από την άλλη γνωρίζουν επίσης ότι ο τρόπος αυτός ενθαρρύνει τα παιδιά αυτά σε σωματική βία όταν είναι θυμωμένα. Με άλλα λόγια, το κάνουν ενώ γνωρίζουν ότι ούτε έχει αποτελέσματα αλλά ούτε και οδηγεί σε καλύτερο αυτοέλεγχο. Ένα σημαντικό ποσοστό γονέων με μικρά παιδιά ( το ένα τρίτο ) πιστεύουν ότι είναι ενδεδειγμένη η σωματική τιμωρία για παιδιά δύο ετών και λιγότερο ως τακτική μορφή εφαρμογής πειθαρχίας. Στην καλύτερη των περιπτώσεων αυτό αποδεικνύεται αντιπαιδαγωγικό. Τα νήπια κατά πάσα πιθανότητα μπερδεύονται ιδιαίτερα από το είδος συμπεριφοράς του ενήλικα. Πως γίνεται ένας μεγάλος να σε κτυπά όταν προσπαθεί να σου δείξει να έχεις υπό έλεγχο τις δικές σου παρορμήσεις, λέγοντας σου να ‘ χρησιμοποιείς δικά σου λόγια ‘ ή ‘ να μην απλώνεις τα χέρια σου ‘ ; Όσον αφορά τις προσδοκίες για αυτοέλεγχο, το ένα τέταρτο των γονέων μικρών παιδιών που συμμετείχαν στην έρευνα προσδοκούν ότι ένα τρίχρονο είναι σε θέση να κάτσει ήσυχο για μια ώρα. Ούτε στα όνειρα τους ! Ίσως τα τετράχρονα να το καταφέρουν και αυτό όχι πάντα, δεδομένης της περιορισμένης διάρκειας της προσοχής τους και της όρεξης τους για δράση και κοινωνική συναναστροφή. Πως μεγαλώνει ένα παιδί; Η Δυναμική Ανάπτυξης Το 1/3 των ερωτηθέντων είτε με παιδί είτε όχι , κατά περίεργο τρόπο πιστεύουν ότι η δυναμική του μωρού καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τη στιγμή που γεννιέται. Παρόλα αυτά, η εξέλιξη του παιδιού επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από την οικογένεια και το περιβάλλον μέσα στο οποίο ανατρέφεται το μωρό. Ο τρόπος με τον οποίο ανατρέφεται το παιδί είναι το κλειδί της υγιούς ανάπτυξης και όχι απλά και μόνο η επιλογή των κατάλληλων γονέων. ( Στο κάτω-κάτω δεν θέλουμε τον οποιοδήποτε να μεγαλώσει το παιδί μας. Έτσι δεν είναι ; ) Το οικογενειακό όμως περιβάλλον μέσα στο οποίο ανατρέφεται το παιδί, είναι ζωτικής σημασίας. Καθώς το παιδί αναπτύσσεται, κάθε κομβικό σημείο στο οποίο φτάνει, γίνεται το εφαλτήριο για την επόμενη κατάκτηση που θα πραγματοποιήσει. Για το λόγο αυτό είναι πιο εύκολο δύο γονείς να μεγαλώσουν ένα παιδί. Δεν αποτελεί βέβαια το μοναδικό τρόπο ,είναι όμως πιο αποτελεσματικός και ευνοϊκός για το παιδί : Έχεις δύο κεφάλια, δύο καρδιές και δύο πακέτα εμπειριών, με αποτέλεσμα να έχεις διπλάσια γνώση, υπομονή, αντοχή και κατανόηση. Παρά το γεγονός ότι το τακτικό διάβασμα και η συνομιλία των ενηλίκων με τα μικρά παιδιά κάνουν καλό στην πνευματική τους ανάπτυξη, τα 2/3 ερωτηθέντων γονέων και άλλων ενηλίκων αξιολογούν τα προγράμματα εκπαιδευτικής τηλεόρασης και το μοναχικό παιχνίδι στον υπολογιστή ως ‘ πολύ ευεργετικά ‘ .Οι δραστηριότητες αυτές μπορεί να βοηθούν λιγάκι ώστε να περνά η ώρα και κατά καιρούς να είναι ψυχαγωγικές. Πνευματική τροφή όμως δεν είναι. Πολλές μελέτες που έχουν γίνει, με μικρές αποκλίσεις ως προς τα ευρήματα τους, στο σύνολο τους υποστηρίζουν την άποψη ότι η πλειοψηφία των τηλεοπτικών προγραμμάτων δεν κάνει καλό στην πνευματική ανάπτυξη των παιδιών, ακόμα και τα τηλεοπτικά εκπαιδευτικά προγράμματα χωρίς διαφημίσεις που είναι πολύ καλύτερα από άλλα 2 ( Ennemoser,M. and Schneider,W. 2007 ‘ Relations of television viewing and reading ,findings from a 4-year longitudinal study ‘ Journal of Educational Psychology,99, 349-368, and Pecora, N. , Murray,J. and Wartella,E. [eds.]2007 ) . ( Για παράδειγμα η εκπομπή Οι μικροί Άινσταϊν μπορεί να μειώσει το λεξιλόγιο του νηπίου 3 ( Zimmerman, F.J. 2007 ‘ Parental Influences on youth television viewing “ Journal of Pediatrics, 151 [ 4], 334-336 ) ενώ τα προγράμματα Sesame Street, Read Between the Lions, Pinky Dinky Doo, και προγράμματα που ερεθίζουν τη φαντασία ( π.χ. Dragon Tales ) διδάσκουν σημαντικές δεξιότητες και μαθήματα αν και δεν είναι τίποτα άλλο παρά μόνο οπτικός χρόνος παιχνιδιού χωρίς την απτή συμμετοχή του παιδιού στο παιχνίδι.) Πως κακομαθαίνουμε τα παιδιά; ( Πίνακας 3 ) Το Κακομαθημένο Παιδί Οι προσδοκίες όσον αφορά το κακομαθημένο παιδί είναι ιδιαίτερα έντονες : Σχεδόν οι μισοί γονείς μικρών παιδιών πιστεύουν ότι αν παίρνουν αγκαλιά ένα μωρό τριών μηνών κάθε φορά που κλαίει, θα το κακομάθουν. Μια μακροχρόνια παιδιατρική έρευνα που έγινε στον Καναδά υποστηρίζει ακριβώς το αντίθετο, ότι δηλαδή αν πάρουμε αγκαλιά το μωρό τότε μειώνεται το κλάμα του εκείνη τη στιγμή καθώς και αργότερα 4 ( Hunziker,U.A. and Barr, R.A. 1986 ‘ Increased Carrying Reduces infant crying, a randomized controlled trial ‘ . Pediatrics, 77 [5], 641-648 ) . Η Tiffany Field , διεθνής ειδικός στην ανάπτυξη του παιδιού μέσω της επαφής, πραγματοποίησε μια πολύ έγκυρη έρευνα στον τομέα αυτό: Τα ευρήματα της έρευνας αυτής δείχνουν ότι όταν ακουμπάμε και κρατάμε αγκαλιά στενοχωρημένα βρέφη βοηθά σε μεγάλο βαθμό να τα ηρεμήσουμε αντί να τους μιλάμε μόνο και αποτελεί ένα αναγκαίο θεμέλιο λίθο για τη δημιουργία εμπιστοσύνης ανάμεσα στο βρέφος και το γονέα 5 ( Field, T. 1982. ‘ Social Perception and responsivity in early infancy ‘ in Field ,T. et al. Review of Human Development. New York ,Wiley, 20-31 ) . Ακόμα, 1/3 των γονέων με μικρά παιδιά πιστεύουν ( εσφαλμένα ) ότι όταν μια εξάχρονη διαλέγει μόνη της τα ρούχα που θα φορέσει στο σχολείο, γίνεται κακομαθημένη. Και σχεδόν οι μισοί γονείς πιστεύουν ότι αν αφήσουν ένα δίχρονο να φύγει από το τραπέζι προτού τελειώσουν οι υπόλοιποι, θα γίνει κακομαθημένο. Στην πραγματικότητα, μακροπρόθεσμα δεν βλάπτει τους τρόπους του παιδιού και προσφέρει πολύτιμο προσωπικό χρόνο ποιοτικής επικοινωνίας για τους ενήλικες. Τα Αποτελέσματα της Εργασίας Η πλειοψηφία όσων συμμετείχαν στην έρευνα γνωρίζουν ότι η στενή και ευαίσθητη σχέση του παιδιού με γονείς τρυφερούς, αποτελεί εμπειρία θεμέλιο λίθο- κλειδί από την πρώιμη ηλικία του παιδιού. Ένα μεγάλο όμως ποσοστό πιστεύει ότι οι εργαζόμενοι γονείς δεν μπορούν να αναπτύξουν ένα ισχυρό και με διάρκεια δεσμό με τα παιδιά τους όπως οι γονείς που μένουν στο σπίτι. Έρευνες όμως για την εργασία και την οικογένεια δείχνουν το αντίθετο. Το Εθνικό Ίδρυμα Υγείας του Παιδιού και της Ανάπτυξης του Ανθρώπου ( National Institute of Child Health and Human Development ) δημοσίευσε δεδομένα μακροχρόνιας μελέτης που υποδηλώνουν ότι το θέμα του δεσμού με το παιδί δεν είναι αν η μητέρα εργάζεται ή όχι. Μάλλον το κλειδί είναι η μητρική ευαισθησία και ανταπόκριση και όχι ο συνολικός χρόνος που αφιερώνεται στην εργασία. Διαφορετικά θα λέγαμε ότι οι γονείς που εργάζονται πολλές ώρες εκτός σπιτιού ή κάνουν ταξίδια εργασίας είναι λιγότερο κοντά στα παιδιά τους από ότι οι γονείς που εργάζονται εννιά με πέντε κάθε μέρα για παράδειγμα. Ο καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Μινεσότα Alan Sroufe υποστηρίζει ότι ένα θετικό χαρακτηριστικό της εργαζόμενης μητέρας με παιδιά σε σταθμό είναι ότι ενώ τα παιδιά βιώνουν επαναλαμβανόμενους αποχωρισμούς μαθαίνουν ταυτόχρονα ότι οι γονείς τους πάντα επιστρέφουν. Οι αποχωρισμοί γίνονται προβλέψιμοι και με καθορισμένη μικρή διάρκεια (6) ( Sroufe, L. A. 1985. ‘ Attachment classification from the perspective of infant/caregiver relationships and infant temperament ‘ . Child Development ,56, 1-14 ) . Πόσο ‘ έτοιμοι ‘ είμαστε για να γίνουμε γονείς; Είμαι καλός γονιός; Μήπως μας θυμίζει κάτι; Καλή Συνεργασία Αν έχετε αμφιβολίες κατά πόσο είστε έτοιμοι να αναλάβετε το ρόλο του γονέα, η έρευνα αυτή ίσως σας βοηθήσει να δείτε πόσο συχνές είναι οι ανησυχίες αυτές και τα κενά γνώσεων που όλοι έχουμε. Οι ερωτηθέντες στην έρευνα που δεν είναι γονείς πιστεύουν ότι η ‘ συντριπτική πλειοψηφία των σύγχρονων γονέων δεν είναι καθόλου προετοιμασμένοι όταν αποκτούν το πρώτο τους παιδί ‘ . Μεταξύ αυτών που είναι ήδη γονείς, η συνολική προετοιμασία για το ρόλο του γονέα έχει ως εξής : το 1/3 των γονέων πιστεύουν ότι είναι ‘ πολύ ‘ ή ‘ εξαιρετικά καλά προετοιμασμένοι ‘ για να γίνουν γονείς. Άλλο 1/3 των γονέων πιστεύουν ότι είναι ‘ κάπως ‘ προετοιμασμένοι και το τελευταίο 1/3 πιστεύουν ότι ‘ δεν είναι καθόλου προετοιμασμένοι ‘ για να γίνουν γονείς. Έχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι η αντίληψη όσον αφορά την προετοιμασία για να γίνει κανείς γονιός δεν έχει να κάνει τόσο με το φύλο του ατόμου όσο με τον παράγοντα εκπαίδευσης. Οι πιο μορφωμένοι γονείς νοιώθουν ότι είναι καλύτερα προετοιμασμένοι για το νέο τους ρόλο. H γνώση είναι ένα μέρος , η προετοιμασία όμως για να γίνει κανείς γονιός είναι άλλο. Μερικές φορές γνώση και προετοιμασία συμβαδίζουν και άλλες φορές δεν ταυτίζονται. Αυτό είναι που καθιστά το όλο εγχείρημα τόσο σύνθετο και για αυτό είναι πιο εύκολο όταν συνεργάζονται δύο για το σκοπό αυτό. Οι μελλοντικοί γονείς που συμμετείχαν στην έρευνα, οι ενήλικες δηλαδή που προγραμματίζουν να αποκτήσουν παιδί σύντομα μέσα στα επόμενα χρόνια, παρουσιάζουν μια ανησυχητική έλλειψη γνώσης σε πολλούς τομείς που αφορούν την ανάπτυξη του παιδιού. Βρίσκονται σε μεγαλύτερη σύγχυση απ’ ότι οι γονείς ή οι παππούδες σε σχέση με τις ανάγκες ή τις δυνατότητες των παιδιών. Έχουν επίσης την τάση να πιστεύουν ότι είναι καλά προετοιμασμένοι για να γίνουν γονείς, ενώ οι απαντήσεις τους δηλώνουν ακριβώς το αντίθετο. Μια μερίδα εντούτοις αυτών των μελλοντικών γονέων συχνά επιθυμούν να ενημερωθούν σε βάθος. Αρχίζουν να κοιτάνε βιβλία για γονείς, να μιλούν με άλλους γονείς και να ψάχνουν για κατάλληλους διαδικτυακούς ιστότοπους. Σε τελική ανάλυση όμως, τα περισσότερα θα τα μάθουν στην πράξη όταν γίνουν δηλαδή, γονείς. Στην ερώτηση για τους τομείς της ανάπτυξης του παιδιού που πιστεύουν ότι γνωρίζουν πολύ καλά, οι γονείς αναφέρουν πρώτα την κινητική και σωματική ανάπτυξη του παιδιού, δεύτερη την πνευματική ανάπτυξη, τρίτη την κοινωνική ανάπτυξη και τελευταία την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. Στη συνέχεια καλούνται να αξιολογήσουν τους τομείς ανάπτυξης των παιδιών τους στους οποίους πιστεύουν ότι συνέβαλαν σε σημαντικό βαθμό. Όλοι έθεσαν ως πρώτο την υποστήριξη την ψυχοσυναισθηματικής ευημερίας των παιδιών και μετά ακολουθούν με μεγάλη διαφορά η κοινωνική εξέλιξη, η προσωπική ασφάλεια και η πνευματική ανάπτυξη. Το πιο ενδιαφέρον εύρημα σε αυτές τις τελευταίες απαντήσεις είναι το κενό που υπάρχει ανάμεσα στην αντίληψη που έχουν οι γονείς για το πιο σημαντικό έργο που έχουν να κάνουν και αυτό είναι η υποστήριξη και η τόνωση της ψυχοσυναισθηματικής ευημερίας των παιδιών τους, και στην άποψη τους για τις γονεϊκές ικανότητες στις οποίες υστερούν και που δεν είναι άλλες από την κατανόηση των συναισθημάτων και των αναγκών των παιδιών τους. Για αυτό και δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι δυσκολεύονται ‘ να γνωρίζουν πώς να διαχειριστούν δύσκολες καταστάσεις ‘ . Συμπέρασμα : αν ο γονέας δεν καταλαβαίνει τι νοιώθει ή τι χρειάζεται το παιδί του, είναι λογικό να δυσκολεύεται να διαχειριστεί δύσκολες καταστάσεις. Η Ερμηνεία των Αποτελεσμάτων Όλα αυτά τα αποτελέσματα της έρευνας μας δείχνουν όσον αφορά την κατανόηση των βασικών αρχών της ανάπτυξης του παιδιού ότι τόσο η μητέρα όσο και ο πατέρας βρίσκονται στα ίδια επίπεδα. Οι άντρες, που αποτελούν σχεδόν το μισό των ερωτηθέντων γονέων ,είναι λιγότερο σίγουροι για το ρόλο που παίζει το παιχνίδι της προσποίησης στην ενίσχυση των γνωστικών ικανοτήτων των νεαρών παιδιών και παρουσιάζουν μια κάπως λιγότερη συνολικά γενική πληροφόρηση για τους σταθμούς εξέλιξης της συμπεριφοράς του παιδιού. Διαθέτουν όμως καλύτερη γνώση της δικής τους συμβολής στην ανάπτυξη του παιδιού απ’ ότι οι μητέρες. Η συντριπτική πλειοψηφία των συμπερασμάτων αυτών είναι χρήσιμα τόσο για τον πατέρα όσο και για την μητέρα. Αποτελούν επιπλέον απόδειξη ότι είναι αναγκαία η ενεργή συμμετοχή και των δύο γονέων για την ευημερία του παιδιού. Η εξισορρόπηση όλων αυτών των προσδοκιών είναι πολύ σημαντική για την ενίσχυση της ισότιμης συνεργασίας των γονέων. Οι γονείς που έχουν αμφιβολίες για την ικανότητα τους να συνεργαστούν αποτελεσματικά για τα παιδιά τους ( βασιζόμενοι σε αυτά που δεν κατανοούν για τις ανάγκες ο ένας του άλλου και των παιδιών τους ), πιθανό να έχουν πιο πολλούς λόγους να ανησυχούν από εκείνους των οποίων οι γονείς δεν είχαν συνεργασία. Όπως καταλήγει και ο James McHale μέσα από την έρευνα του για τη συνεργασία των γονέων, μεγαλύτερη επίδραση έχει ο τρόπος με τον οποίο συνεργάζεται το σύγχρονο ζευγάρι από την προέλευση του κάθε γονέα σε σχέση με τον τρόπο που οι δικοί τους γονείς συνεργάστηκαν ή όχι ως ισότιμοι γονείς. Για άλλη μια φορά η φύση του ατόμου είναι μέρος της εικόνας, με την ανατροφή όμως να παίζει τον πρώτο ρόλο. Και καταλήγει ‘ Αυτό που μετράει περισσότερο δεν είναι η καταγωγή σου αλλά που βρίσκεσαι τώρα { με σκοπό την ενίσχυση της συμμαχίας των δύο γονέων στην ισότιμη ανατροφή των παιδιών } 7 ( McHale,235 ) . Τι φταίει λοιπόν; Στην πραγματικότητα ο πατέρας δε γνωρίζει τόσα πολλά όσο η μητέρα, τουλάχιστο οι άντρες που συμμετέχουν σε τέτοιες έρευνες. Μια μεγάλη μερίδα γονέων και των δύο φύλων παρουσιάζουν γνωστικά κενά όσον αφορά την ανάπτυξη και εξέλιξη του παιδιού τους. Εσείς που συμπεριφέρεστε ως μητέρα φύλακας, μην ξεχνάτε ότι κανένας γονέας δεν είναι ιδιαίτερα πιο σωστός από τον άλλο τις περισσότερες φορές. Χρειάζεστε ο ένας τον άλλο για να παίρνετε πληροφόρηση, να καταλάβετε πως εφαρμόζονται οι γνώσεις αυτές στην περίπτωση του δικού σας παιδιού και να αποφασίσετε τι θα κάνετε για το παιδί σας σ’ ένα κόσμο εντελώς διαφορετικό από εκείνο μέσα στον οποίο ανάθρεψαν εσάς οι δικοί σας γονείς. [Παρόλα αυτά, μέσα από την έρευνα φαίνεται ότι οι μητέρες θα συνεχίσουν να παίρνουν πληροφορίες από τη δική τους μητέρα και οι πατέρες από τη δική τους μητέρα και την πεθερά τους.] Η Πορεία προς την Ωρίμανση Ας εξετάσουμε τώρα τις πιο συχνές και κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν ο πατέρας και η μητέρα καθώς ανατρέφουν μαζί το παιδί τους από τη βρεφική και τη νηπιακή ηλικία μέχρι την προσχολική. Βρεφική Ηλικία Οι συζητήσεις ανάμεσα στους γονείς είναι συχνές τον πρώτο χρόνο του παιδιού. Η μητέρα νοιώθει ‘ τόσο υπεύθυνη συνέχεια ‘ για το παιδί σε αντίθεση με τον πατέρα ‘ που αναλαμβάνει ευθύνες όταν του το ζητώ ή όταν εκείνος το θέλει ‘ . Μια μητέρα το θέτει ως εξής : ‘ Με κάνει ευτυχισμένη το γεγονός ότι ο σύζυγος μου αφιερώνει τόση ενέργεια για να διασκεδάζει με το μωρό. Αυτό όμως που χρειάζομαι περισσότερο είναι βοήθεια με τα παιδιά και όχι ψυχαγωγία ‘ . Τα θέματα όμως αυτά παραμένουν μικρής σημασίας σε σύγκριση με την επερχόμενη πρόκληση της ανάπτυξης . Αυτό που έρχεται είναι… Η Νηπιακή Ηλικία Η νηπιακή ηλικία είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Με το ‘ όχι ΄ συνέχεια στο στόμα και περπατώντας ακόμα στη στράτα, το μικρό παιδί δεν είναι μόνο έτοιμο να περπατήσει αλλά και να κυβερνήσει. Κάποιοι γονείς καμαρώνουν με τον προκλητικά αυταρχικό τρόπο συμπεριφοράς του παιδιού τους ενώ κάποιοι άλλοι το βρίσκουν ανησυχητικό ή ιδιαίτερα ενοχλητικό. Ως προς την επίδραση της συμπεριφοράς αυτής στη συνεργασία των δύο γονέων, υπάρχουν τώρα πολύ πιο σύνθετα θέματα να αντιμετωπίσουν απ’ ότι στη βρεφική ηλικία. Μαζί με την υγιή και φυσιολογική έναρξη της νηπιακής ηλικίας έρχεται και ένα τσουνάμι συναισθημάτων που πυροδοτείται από το σεισμό της νέας αυτονομίας και το υπεροπτικό ‘ θα το κάνω μόνος μου ‘ . Σχεδόν καμιά συμμαχία συνεργασίας των δύο γονέων δεν μπορεί να αντισταθεί σε αυτό τον καταιγισμό. Θυμάστε τους γονείς από την έρευνα που ‘ δεν είναι σίγουροι πώς να διαχειριστούν δύσκολες καταστάσεις ‘ επειδή δεν είναι εξίσου ‘ σίγουροι αν κατανοούν τα συναισθήματα και τις ανάγκες των μικρών παιδιών ‘ ; Όταν αυτές οι δύο σταθερές δυνάμεις συναντώνται , θα πρέπει οι τεκτονικές πλάκες να μετακινηθούν για να εκτονωθεί η πίεση του κτιρίου καθώς το τσουνάμι αυτό παρασύρει στο διάβα του το παιδικό δωμάτιο, την κουζίνα, το μπάνιο ή το υπνοδωμάτιο. Μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την αρμονική ψυχοσυναισθηματική επαφή του ζευγαριού κατά την ανατροφή του παιδιού είναι η αμοιβαία στήριξη μεταξύ τους έτσι ώστε να παραμείνουν όρθιοι μπροστά στην ισχυρή δύναμη της φύσης. Συχνά, κατά τη νηπιακή ηλικία τα συναισθήματα φουντώνουν για πρώτη φορά με αφορμή την έλλειψη συνέπειας και σταθερότητας του συντρόφου μας στην αντιμετώπιση της εξοργιστικής συμπεριφοράς του παιδιού. Αμφισβητούνται αμέσως απόψεις των γονέων για τα διαλείμματα, τις φωνές, την αδιαφορία και τη χρήση της ντροπής ή ακόμα και η χειροδικία. Αρχίζουν τότε να εκτοξεύονται κατηγορίες για αλλοπρόσαλλη υποχώρηση ή φράσεις όπως ‘ με υποσκάπτεις ‘ . Η ιδέα της δυνατής ομάδας χάνεται. Χάνεται η ψυχραιμία, οι γονείς αποσύρονται από τη συνεργασία και αρχίζουν να τρέφουν τους δικούς τους φόβους ότι κάτι δεν πάει καλά με το νήπιο τους ,το σύντροφο τους, ίσως ακόμα και με το γάμο τους, και όλα αυτά σε συνδυασμό με τη ψυχοσυναισθηματική απομάκρυνση που αναφέραμε παραπάνω. Υπάρχει ένα πιο δύσκολο θέμα που αφορά τη συνεργασία των γονέων και που εμφανίζεται τις περισσότερες φορές τη στιγμή αυτή και δεν είναι τίποτα άλλο από τις αντικρουόμενες αξίες των γονέων. Μήπως το παιδί μας θα πρέπει να φοβάται τους ξένους, το σκοτάδι ή τα φαντάσματα; Ποιο είναι το σωστό και ποιο όχι για την χρήση της τηλεόρασης ή του υπολογιστή, ή για να κυκλοφορείς γυμνός στο σπίτι; Είναι εντάξει να προσφωνεί τους μεγάλους το παιδί με το μικρό τους όνομα, να παίζει με ψεύτικα όπλα ή κούκλες Barbie ; Πολλές από αυτές τις διαμάχες αξιών υπάρχουν λόγω θετικών ή αρνητικών εμπειριών που πηγάζουν από την οικογένεια του ατόμου. Όταν ανατρέφουν το δικό τους παιδί, οι γονείς βλέπουν τώρα αυτές τις περιπτώσεις εφαρμογής των αξιών ως ευκαιρία να το κάνουν σωστά αυτή τη φορά. Για παράδειγμα, ο γονέας που διδάχτηκε να ‘ προσέχει πρώτα τον εαυτό του ‘ , ίσως να πιστεύει ακράδαντα ότι το παιδί του πρέπει να μάθει το μάθημα της ισότητας ‘ να προσφέρει στους άλλους ‘ . Κατά συνέπεια, μπορεί να εξοργίζεστε όταν βλέπετε το σύντροφο σας να διδάσκει το παιδί αυτό ακριβώς που νοιώθετε ως αντίθετη αξία. Η εμπλοκή σε μια τέτοια διαμάχη ίσως να γίνεται ενοχλητική για το παιδί, γιατί το βλέπει ως δικό του λάθος τελικά όπως για παράδειγμα ‘ Εάν δεν φοβόμουν το σκοτάδι, η Μαμά και ο Μπαμπάς δε θα συζητούσαν τώρα πώς να πάω για ύπνο ‘ . Ενώ τέτοιες διαφορές είναι πολύ συχνές, η περίοδος της νηπιακής ηλικίας τις κάνει να φαίνονται ιδιαίτερα επικίνδυνες για τους γονείς. Η προσπάθεια εξισορρόπησης της επιθυμίας του νηπίου τους να είναι ‘ το κέντρο του κόσμου‘ μέσα στο πλαίσιο της ικανοποίησης των αναγκών όλης της οικογένειας μπορεί να αποτελεί πρόκληση. Βοηθά το γεγονός αν οι γονείς μπορούν να αντιπαρατεθούν ως προς τις αξίες τους χρησιμοποιώντας όρους που εκφράζουν προσωπικές τους πεποιθήσεις. Αρχίστε χρησιμοποιώντας το ‘ Εγώ ‘ αντί του επιθετικού ‘ εσύ πάντα ‘ στις φράσεις σας. Για παράδειγμα αντί να πείτε στο σύντροφο σας ‘ Πάντα πας και καθαρίζεις αυτά που λερώνουν τα παιδιά ! Πώς θα μάθουν έτσι να φροντίζουν τον εαυτό τους; ‘ μπορείτε να πείτε ‘ Πιστεύω ότι τα παιδιά μαθαίνουν από τα λάθη τους. Γι’ αυτό και πρέπει να κάνουν κάποια λάθη για να διδαχτούν από τις συνέπειες τους. Μήπως διαφωνείς με αυτό ‘ ; Τέτοια σχόλια συχνά ξεφεύγουν σε στιγμές που νοιώθουμε πληγωμένοι ή για να δικαιολογήσουμε μια κατηγορία που είπαμε στο θυμό μας. Κουβεντιάζοντας όμως με το σύντροφο σας για αυτές τις σημαντικές διαφορές που θα προκύψουν και τις εξηγήσεις που υπάρχουν πίσω από αυτές, μπορείτε με τον καιρό να οικοδομήσετε αντί να υποσκάψετε τη συνεργασία σας ως γονείς . Από την άλλη τώρα, εάν νοιώθετε μονίμως πελαγωμένοι, κάτι που είναι συχνό φαινόμενο, καλά θα κάνετε να καταφύγετε σε κάποιο ειδικό. Πως θα το καταλάβετε ; Αναρωτηθείτε : Μήπως ακόμα και όταν προσπαθούμε να συζητήσουμε μαζί για τις ανάγκες του παιδιού συνήθως καταλήγουμε σε λογομαχία και πληγωμένοι; Η βοήθεια που θα αναζητήσετε τέτοιες στιγμές θα πρέπει να προέρχεται από ικανά και έμπειρα άτομα που είναι γνώστες σε θέματα για την οικογένεια, την ανάπτυξη του παιδιού και τη συνεργασία των γονέων. Η στήριξη του ζευγαριού την κατάλληλη στιγμή είναι πιθανό να είναι πιο αποτελεσματική και σίγουρα λιγότερο ψυχοφθόρα συναισθηματικά και πιο οικονομική παρά όταν το αναβάλλουμε. Ακόμα και μια απλή ερώτηση όταν οδηγεί σε πρόβλημα, τότε το πρόβλημα πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα για να βρει το δρόμο του πάλι το ζευγάρι και να αποφύγει το επώδυνο αδιέξοδο ταξίδι στο λάθος δρόμο. Οι περισσότερες όμως συμμαχίες συνεργασίας των γονέων πετυχαίνουν με τη στήριξη με υπομονή του συντρόφου σας μπροστά στις εκρήξεις του νηπίου, τις συχνές συζητήσεις των αξιών, με τη χαλαρή αντιμετώπιση του θέματος όπου είναι δυνατό, και την ενεργή προσπάθεια για τη διαχείριση των απογοητεύσεων σας . Τώρα είναι η στιγμή για να ανανεώσετε τη φιλία σας εκφράζοντας την αγάπη σας και το θαυμασμό σας ο ένας για τον άλλο, να στρέφεστε ο ένας προς τον άλλο όταν το παιδί σας αποσπά και να περνάτε μαζί περισσότερο χρόνο ως ένα ζευγάρι ενήλικων ατόμων με ενδιαφέροντα και όχι απλά ως φροντιστές του παιδιού σε συνεργασία. Η Προσχολική Ηλικία Μόλις γίνει η μετάβαση από τη νηπιακή ηλικία στην προσχολική ηλικία, τα πράγματα γίνονται πιο εύκολα για τη συνεργασία των γονέων. Η χρήση τώρα πιο χρήσιμης και επικοινωνιακής γλώσσας βοηθά σε μεγάλο βαθμό τους γονείς και μειώνει την προσπάθεια να καταλάβουμε τις καθημερινές ανάγκες των παιδιών. Τα ακατέργαστα συναισθήματα των παιδιών αρχίζουν να ωριμάζουν και κάποια χρήσιμα νέα συναισθήματα προβάλλουν μέσα από την πορεία ανάπτυξης τους. Το αίσθημα της ντροπής και της περηφάνιας είναι ο νέος σύμμαχος των γονέων στον αγώνα τους ενάντια στις ενστικτώδεις αντιδράσεις του παιδιού. Το ‘ μεγάλο ‘ κορίτσι ή αγόρι δεν βάζει κέτσαπ πάνω στη γάτα. Και άλλα συναισθήματα που προκύπτουν με την ανάπτυξη του παιδιού κάνουν το έργο των γονέων πιο εύκολο όπως , η ενσυναίσθηση ( κατανόηση των συναισθημάτων του άλλου ), η αμηχανία και η γενναιοδωρία 8 ( Emde, R.N. and Hewitt, J. K. [eds.] 2001. Infancy to Early Childhood, Genetic and Environmental Influences on Developmental Change. New York ,Oxford University Press ) . Όλα αυτά βοηθούν το παιδί να γίνει ένα πιο πολιτισμένο μέλος της οικογένειας και κατά συνέπεια λιγότερο προκλητικό προς τη συμμαχία των γονέων. Βέβαια, αργότερα τα παιδιά ,με τη βοήθεια νέου εμπλουτισμένου λεξιλογίου και μια έντονη αίσθηση του αιτιατού και του αποτελέσματος, θα αρχίσουν να λένε τα χειρότερα πράγματα για τους γονείς τους. Τα παιδιά γνωρίζουν και εκτιμούν βαθύτατα το γεγονός όταν οι γονείς δείχνουν ο ένας στον άλλο σεβασμό, θετική στάση και αφοσίωση ο ένας στον άλλο αντί θυμό, ακόμα και όταν διαφωνούν. Αυτό διδάσκει τα παιδιά ότι οι διαφορές δεν είναι μειονεκτήματα. Και καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, νοιώθουν περήφανα που κουβαλούν μέσα τους κομμάτια και από τους δύο γονείς τους για να τα στηρίζουν." Ακολούθησε συζήτηση... Τα ερωτήματα του κοινού ήταν καίρια. Πως μπορείς να είσαι καλός γονιός και σύζυγος ταυτόχρονα; Πως μπορείς να διαφυλάξεις το παιδί σου από τραυματικές εμπειρίες μέσα από τη διαδικασία του διαζυγίου; Πως μπορείς να αποφύγεις το διαζύγιο και τις συνέπειες του για το παιδί; Υπάρχουν προγράμματα επιμόρφωσης γονέων ; Στα ερωτήματα κλήθηκαν και έδωσαν εύστοχες απαντήσεις και συμβουλές ο πρόεδρος του ΓΟΝ.ΙΣ, η νομικός κυρία Ελένη Μητσοπούλου, η παιδοψυχολόγος κυρία Μαργαρίτα Μωραίτου, η ψυχολόγος κυρία Χρυσούλα Μαυράκη, η ψυχοθεραπεύτρια- θεραπεία οικογένειας και παιδιού κυρία Θάνια Αγγέλου, ο δικηγόρος-διαμεσολαβητής κύριος Σπύρος Αντωνέλος, ο παιδοψυχίατρος κύριος Ζώρζος και ο νευρολόγος κύριος Λαδάκης. * Μαίρη Γεωργιάδου, εκπαιδευτικός – μεταφράστρια DipTransIoL ** Η έρευνα αυτή ανακοινώθηκε μετά απο έγκριση που δόθηκε απο τον Συγγραφέα και τους διενεργήσαντες την έρευνα.






Ακολουθήστε μας...


210 3251850

697 2755552

info@gonis.org.gr